Formula 1 Insight
Door Daan Vanhamme, 19 August 2006
De mensen die de Britse televisiezender ITV kunnen ontvangen worden vaak verwend als het om Formule 1 gaat. Zo was dat ook het geval in het voorprogramma van de Grand Prix van Canada, intussen anderhalve maand geleden. Op het 1.281 kilometer lange clubcircuit van Silverstone was het ITV-commentator en ex-Formule 1-coureur Martin Brundle die een Red Bull ter beschikking kreeg om de doorsnee kijker wat uitleg te geven omtrent onderstuur, overstuur en de balans van een Formule 1 wagen. Wij hebben de moeite genomen om de reportage voor u volledig uit te typen en te vertalen. Hieronder volgt Brundle’s uitleg (de ik-persoon), de quotes duiden aan wanneer hij van op het circuit langs de boordradio spreekt.
Je hoort de mensen in de autosport vaak praten over de balans van de wagen, overstuur en onderstuur. Ik ga deze Red Bull-wagen gebruiken om uit te leggen wat het allemaal betekend.
Balans is de Heilige Graal van het afstellen van de wagen. Dat betekend dat de wagen als één geheel reageert. De kracht van de motor en de grip van de wagen zijn niets zonder de balans van de wagen. De coureur heeft zekerheid en vertrouwen nodig als hij de baan op gaat. Het meest frustrerende aspect is onderstuur. Beeld je in dat je aan een bocht komt en als je aan het stuurwiel draait lukt het niet. De wagen glijdt rechtdoor en gaat heel breed door de bocht, op het vuile gedeelte van het asfalt. Het stuurt niet genoeg; het onderstuurt. Ik ga nu de wagen afstellen op onderstuur, rij enkele rondjes en vertel precies hoe het voelt. (Brundle stelt de wagen af en rijdt de pits uit. Op het beeld worden groene lijnen geprojecteerd om de ideale rijlijn weer te geven, de wagen wijkt daar in de bochten duidelijk van af.)
OK, we zijn weg. We hebben de voorvleugel van de wagen genomen om ervoor te zorgen dat de wagen onderstuur krijgt. Ook hebben we de tractiecontrole enorm versoepelt. Dit is de bocht Maggots. Ik stuur in en de voorkant van de wagen glijdt dwars over het circuit, ik ben bijna tegen de curbstones aan de buitenkant van de bocht (de ideale lijn is aan de binnenkant, Brundle rijdt nu over het lange rechte stuk dat Maggots verbindt met Brooklands, de tweede bocht voor de pitsingang). Vier versnellingen terugschakelen, ik stuur in en de wagen gaat weer gewoon rechtdoor over het circuit. De volgende bocht lukt prima, ik blijf aan de binnenkant van de bocht, tegen de curbstones aan, maar hoe verder door de bocht hoe wijder en wijder de wagen gaat. Ik kan amper het gaspedaal verder indrukken of de wagen glijdt rechtdoor.
(Brundle rijdt opnieuw de pits in en gaat met zijn uitleg verder.)
Overstuur is het tegenovergestelde probleem en leidt gemakkelijk tot spins. Ik ga de wagen afstellen op overstuur, en dat doe ik door de hoek van de achtervleugel te verkleinen. Bij het insturen begint de wagen weg te glijden. Wat een verschil ! De neus stuurt in en onmiddellijk wilt de achterkant wegglijden. Je krijgt de wagen maar met veel moeite door de bocht, het gaat zo traag. Je wacht en wacht en wacht tot het stopt. Ik stuur weg van de bocht om het glijden tegen te gaan. Het glijden is zo gemakkelijk als je instuurt. Het laat je snel de bocht in gaan, en dat loont, maar je kan niet opnieuw zo snel gas geven als je wilt omdat de achterkant wilt spinnen.
(Brundle rijdt opnieuw de pits in en gaat met zijn uitleg verder.)
Een manier om de balans te veranderen, de handelingen van de wagen aan te passen en pakweg onderstuur te verminderen, is de voorwielophanging veranderen. Bijvoorbeeld : de veren of de torsiestaaf kunnen minder strak worden gezet, als ook de voorste anti rolbar. Daardoor wordt de wagen over het algemeen zachter en reageert die beter. De schokdempers, ook wel gewoon dempers genoemd, kunnen ook zachter of stijver worden gezet. Maar het probleem is dat een zachte wagen alle kanten op rolt en dat resulteert in een gebrek aan grip en gevoel. Een te stijf afgestelde wagen hobbelt over het circuit. Laat ons de wielophanging aanpassen aan een fijn gebalanceerde wagen, opnieuw buiten rijden en het verschil laten zien.
Copse Corner, de grip is fantastisch, ik kan nu elke ronde opbouwen en de wagen precies plaatsen waar ik het wil. Ik heb vertrouwen, ik kan dit een hele race volhouden. De wagen heeft veel grip en reageert precies zoals ik het wil. Ik kan perfect aan de binnenkant tegen de curbstones blijven en zo snel als ik wil terug op het gaspedaal drukken. De wagen heeft zowel grip als balans.
Het is gemakkelijk om erover te praten maar heel moeilijk om het te bereiken. De dynamica tussen de mechanische en de aërodynamische krachten zijn zo groot als de wagen over het circuit gaat, en zijn heel complex. Maar uiteindelijk is er maar één hoofdzakelijk doel : een goede balans.
Facebook
NuJij
eKudosF1 merchandise
Een hele winkel vol F1 modellen en spullen tegen scherpe en interessante prijzen. Kom zeker eens kijken!