8 mei 1982
Door Petere Gloudemans, 8 May 2007
Ik heb geen schrik om te crashen. Natuurlijk, in een snelle bocht met de omheining er net naast slik ik ook en wil ik ook niet crashen. Ik ben niet gek. Maar als het einde van de kwalificatie nadert en je gaat voor de procespositie, geloof ik dat je die schrik kan onderdrukken…
(Gilles Villeneuve na kwalificatie van de Grand Prix van Frankrijk op het circuit Dijon-Prenois, 4 juli 1981). Voor 1982 was het een quote. Na 1982 zijn het profetische woorden geworden. Foto’s met dank aan Schlegelmilch.
Wat vooraf ging
Joseph Gilles Henri Villeneuve werd geboren op 18 januari 1950 in Saint-Jean-sur-Richelieu, en in 1967 begon hij aan zijn racecarrière. Hij nam deel aan regionale sneeuwraces, waar hij vrij succesvol kon meedoen. Het was de beste manier om te leren rijden,
zei Villeneuve enkele jaren later. Dankzij die sneeuwraces heb ik de kunst geleerd om onder gladde omstandigheden te kunnen rijden, en dat heeft me in de Formule 1 de mogelijkheid gegeven om ook in de regen competitief te zijn.
Op 16 juli 1977 pronkte hij met startnummer 40 in een McLaren-Ford op de grid van de Grand Prix van Engeland, zijn debuutrace in de Formule 1. De Canadees was intussen al 27 jaar. Hij kwalificeerde zich op een knappe negende plaats en werd elfde in de race. McLaren hield hem vijf races aan de kant, toen kreeg hij een telefoontje van Enzo Ferrari. Ze stelden me voor aan een kleine Canadees, een kleine bundel vol nervositeit. Hij deed me meteen terugdenken aan het postuur van de grote Tazio Nuvolari. Ik zei tegen mezelf: ‘we gaan het proberen’.
In Japan botste hij op Ronnie Peterson, en Gilles’ wagen sleurde negen mensen mee.
In 1978 won hij zijn eerste race, voor eigen publiek. In de stand om het kampioenschap eindigde hij negende met zeventien punten. Het jaar nadien was hij met voorsprong de snelste van de twee Ferrari-coureurs, maar dankzij zijn loyaliteit aan zowel Ferrari als boezemvriend Jody Scheckter ging niet hij maar de Zuid-Afrikaan met de wereldtitel lopen. Gilles eindigde tweede op vier punten.
1980 Was voor Ferrari een rampseizoen, maar het jaar daarna werd hij de nummer één van het team met Didier Pironi als teamgenoot. Ferrari was terug competitief, het seizoen verliep stukken beter. Toen kwam 1982.
Dodelijke rivaliteit
1982 Zou het seizoen van Gilles Villeneuve worden. De Ferrari was opnieuw sterk genoeg om voor overwinningen te gaan, en de concurrentie had nog veel last van kinderziektes. Toch stond de 32-jarige Canadees na vier races op een gedeelde zevende plaats, met amper zes puntjes. Die had hij te danken aan een tweede plaats in San Marino. Het was een race die Gilles Villeneuve als Ferrari kopman had moeten winnen maar om benzine te sparen vertraagde Villeneuve in de laatste ronde.
Teamgenoot Pironi haalde hem in voor Tosa. “Hij is het publiek aan het amuseren,” dacht Villeneuve. “Voor de streep laat hij me wel weer voorbij…” Niet dus. Pironi finisht als eerste, Villeneuve wordt tweede op 0.7 seconden van zijn teamgenoot. Hij heeft de race gestolen,
roept Villeneuve.
Dit is oorlog, ik praat nooit meer met hem! Tweede worden omdat ik niet snel genoeg ben en omdat hij me verslagen heeft, dan kan ik het accepteren. Maar nu ben ik tweede geworden omdat hij die zege heeft gestolen! En iedereen in de wereld zal denken dat ik eerlijk verslagen ben. Dat is absoluut niet zo! Jezus lief, ik kwalificeerde meer dan anderhalve seconde sneller dan hij! Ik denk dat ik wel bewezen heb dat ik de snelste was. En als je in gelijkwaardige wagens iemand achter je wilt houden… wel dan blijft die achter.
Vanaf toen was hij er op gebrand om Pironi bij elke gelegenheid compleet te verslaan. Het Formule 1-circus trok twee weken later naar het Belgische Zolder. Dat Villeneuve bij het landen met zijn helikopter, die hij tussen haakjes zelf bestuurde, bijna de elektriciteitsleidingen van het circuit meenam verbaasde niemand. Het was tenslotte Villeneuve.
Die ene kostbare fout
Tijdens de trainingen was Villeneuve een beetje sneller, maar op zaterdagmiddag was het omgekeerd en moest hij iets minder dan twee tienden van een seconde goed maken ten opzichte van Pironi. Villeneuve had nog enkele minuten, en hij reed als een bezetene naar buiten. In zijn snelle rondje kwam hij bij de chicane voor de Sacramentsheuvel de tragere Jochen Mass tegen.
Wat er precies gebeurde weten enkel Mass, een marshall of vier en enkele toeschouwers. Feit is dat Jochen Mass naar de rechterkant van de baan ging, in een lichte bocht naar links, net achter de heuvel. Had Villeneuve hem te laat gezien? De Canadees stuurt ook naar die rechterkant, zijn Ferrari wordt gelanceerd. Driemaal tuimelt hij over de kop om tenslotte in het midden van de baan terecht te komen… de wagen compleet stuk, geen sein van noch de coureur noch de cockpit. Gilles Villeneuve werd met een snelheid van ongeveer tweehonderd kilometer per uur uit zijn wagen geslingerd en kwam met zijn hoofd tegen een paaltje van de omheining terecht.
De sessie wordt stil gelegd en meteen rukken alle mogelijke veiligheidswagens uit naar de plaats van het ongeluk. Didier Pironi komt als één van de eerste aan. Het was verschrikkelijk,
vertelde de intussen ook verongelukte Fransman. Overal waar je kon zien lagen brokstukken. Villeneuve’s wrak in het midden van de baan, hij zelf lag in het gras naast de kant. Roerloos. Het verbaasde mij dat hij geen helm, en zelfs geen schoenen of kousen meer aanhad. Ik stopte en ben gaan kijken. Zijn ogen staarden naar mij, in zijn blik was hij al dood…
Dokter Sidney Watkins was snel ter plaatse maar Villeneuve was hersendood; enkel zijn hart klopte nog.
Villeneuve werd machinaal in leven gehouden en in spoed overgebracht naar het ziekenhuis in Leuven. De beste chirurgen ter wereld werden opgebeld, maar allemaal hadden ze slechts één conclusie; de situatie van de levende legende is onomkeerbaar. Rond negen uur werden de machines uitgeschakeld, twee minuten later was Villeneuve niet meer.
Wat achteraf gebeurde
De race ging door, zonder de Ferrari’s. John Watson, startte in zijn McLaren op de tiende plaats en won. Pironi won de Grand Prix van Nederland maar in de regen van Hockenheim crashte hij zwaar en verbrijzelde beide benen. Uiteindelijk was het Keke Rosberg die de titel won, met één overwinning. Pironi en Watson eindigden op Vijf puntjes. Villeneuve zou niet het enige slachtoffer zijn dat seizoen, ook Riccardo Paletti overleefde het seizoen niet.
Gilles Villeneuve werd met staatseer begraven in zijn thuisdorp, Berthierville. Niet alleen verloor de Formule 1 de beste coureur van de jaren ’70 en ’80, en waarschijnlijk één van de allerbeste ooit, de Canadees was tevens een mens die goed deed voor iedereen. Hij was fenomenaal fair. Keke Rosberg vertelde ooit: Gilles was de hardste rotzak om tegen te rijden, maar compleet fair. Als je hem verslagen had in een bocht accepteerde hij dat en gaf hij ruimte – de volgende bocht reed hij dan wel weer naast je om de plaats goed te maken. Toegegeven, hij nam ongelooflijke risico’s, maar daarmee bracht hij niemand buiten zichzelf in gevaar, en dat is waarom ik pisnijdig word als mensen hem vergelijken met Senna. Gilles was een fenomenale coureur, een reus van de autosport, maar daarnaast was hij ook een geweldige mens.
Tijdens de begrafenis gaf zijn boezemvriend en voormalig teamgenoot Jody Scheckter een emotionele rede: Ik zal Gilles missen voor twee redenen. Eerst en vooral was hij de snelste coureur in de geschiedenis van de autosport. Ten tweede, hij was de meest geniale man die ik ooit gekend heb. Maar hij is niet weg. De herinnering wat hij gedaan heeft, wat hij bereikt heeft, zal altijd aanwezig zijn.
(Foto’s met dank aan © Schlegelmilch).
Facebook
NuJij
eKudos
TwitterMeer over
Rooker2racer.com
Win en wordt zelf autocoureur!